Jeugd


De Rijksoverheid hanteert een leeftijdskeuze van 0 tot 24 jaar bij het jeugdbeleid. Iets meer dan een kwart van de Nederlandse bevolking bestaat uit jeugd. Het verdient de aanbeveling om deze groep nader te segmenteren in:
 
0 - 4 jaar: jongste jeugd
5 -12 jaar: kinderen 
13 - 18 jaar: tieners
19 - 23 jaar: jongeren 
 
De aanpak om bij jeugd een actieve gezonde leefstijl te bevorderen, is voornamelijk gericht op het tot stand brengen van houding- en gedragsverandering bij semi-inactieve en inactieve leerlingen. Dit gedrag komt tot uiting in meer bewegen. Onder bewegen wordt verstaan: spelen, dagelijkse vormen van bewegen en sport. Vooral de jeugd in de basisschoolleeftijd haalt het merendeel van de dagelijkse beweging uit het spelend actief zijn.
 
 
Beargumentering van het beleidsthema
 
Het gaat in het algemeen goed met de jeugd in Nederland. Tegelijkertijd zijn er trends die tot voorzichtigheid manen. Als het goed gaat met veel jongeren, dan sluit dat immers niet uit dat bij bepaalde groepen het beeld minder of zelfs aanzienlijk minder goed uitvalt.
 
In grote lijnen kan worden gesteld: hoe ouder, hoe meer problemen. Rond de vierde klas in het voortgezet onderwijs hebben meer jongeren meer problemen en een aanzienlijk ongezondere leefstijl (Sociaal Cultureel Plan Bureau 2005). Ze ervaren minder steun van ouders, school wordt als minder leuk gezien, eigen prestaties worden vaker als minder goed betiteld, voedingsgewoonten verslechteren en bewegen en sport nemen sterk af.
 
Mede door deze ontwikkelingen is de belangstelling voor jeugd in beleid de laatste jaren sterk gestegen. Met de operatie Jong als aanloop naar het ministerie van Jeugd en Gezin wordt getracht verkokering van organisaties die zich op de jeugd richten te doorbreken en beleid en uitvoering meer integraal vorm te geven.
Toekomstvisie
 
Kwetsbaarheid qua bewegen is bij de jeugd vooral van toepassing op de volgende groepen:
  • In de leeftijds van 0-4 jaar is een explosieve toename van overgewicht bij de kinderen waarneembaar; De basis voor een goede motorische ontwikkeling wordt al gelegd in de eerste zes maanden;
  • Allochtone meisjes (vooral de Turkse en Marokkaanse meisjes) sporten bijna niet en bewegen weinig;
  • Het beweeggedrag van kinderen met lagere sociaal economische status;
  • In deze leeftijdsfase 14-15 jarigen is de sportuitval groot door o.a. schoolverplichtingen, baantjes en andere voorkeuren.

 
 
Doelstelling van beleidsthema
 
Het stimuleren van bewegen heeft een positieve gezondheidsbetekenis voor jeugdigen, denk hierbij aan:
 
  • primaire preventie ter voorkoming van ziekten (actieve leefstijl onder kwetsbare jeugd die inactief is of dreigt te worden);
  • secundaire preventie om ziekten in een vroegtijdig stadium op te sporen bij jeugdigen die ziek zijn, een verhoog risico hebben of een bepaalde genitische aanleg hebben (verminderen overgewicht);
  • tertiaire preventie gericht op beperkingen van jeugdigen op te heffen, te reduceren of te compenseren;om het zelfredzamer maken van jeugdigen waarbij de ziekte al is vastgesteld (jonge kinderen met een motorische achterstand).

 

Resultaten
 
Primaire preventie:
 
  • meer kinderen/jongeren voldoen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen: het aantal jeugdigen (12-17 jaar) dat de beweegnorm haalt stijgt van 35% in 2004 naar 40% in 2010;
  • meer bewustzijn van een actieve gezonde leefstijl (gezonde voeding en voldoende bewegen).
 
Secundaire preventie:
 
  • verminderen van overgewicht;
  • terugdringen van bewegingsarmoede/lichamelijke inactiviteit: het deel van de jongeren dat geen enkele dag per week voldoende beweegt is in 2010 teruggedrongen van ...% naar ...%.
 
Tertaire preventie:
 
  • bevorderen van de motorische ontwikkeling bij jonge kinderen (met een motorische achterstand).
 
Activiteiten en middelen
 
Doelgroep 0-4 jaar:
  • Beweegkriebels (NISB-interventie voor peuterspeelzaalleidsters): www.beweegkriebels.nl;
  • Gezond eten en bewegen (interventie van Voedinsgcentrum gericht op ouders, JGZ, thuiszorg en peuterspeelzaalleidsters): www.voedingscentrum.nl.
 
Doelgroep 4-12 jaar:
 
Doelgroep 13-18 jaar:
Monitoring en evaluatie
 
De beweegnorm is een belangrijke richtinggever. Voor de jeugd (onder de 18 jaar) is de norm dagelijks een uur matig intensieve lichamelijke activiteit, waarbij de activiteiten minimaal twee maal per week gericht zijn op het verbeteren of handhaven van lichamelijke fitheid (kracht, lenigheid en coördinatie).
 
  • Normactief: 7 dagen x 60 minuten per dag;
  • Semi-actief: 5, 6 dagen x 60 minuten per dag;
  • Semi-inactief: 3, 4 dagen x 60 minuten per dag;
  • Inactief: 0, 1, 2 dagen x 60 minuten per dag.

Voor methoden van montoring en evaluatie zie: www.tno.nl en www.bosimpuls.nl.

Handige tips
Volgt
Inspirerende voorbeeldprojecten
 
  • Jump-in (project in Amsterdam met verschillende instrumenten als leerlingvolgsysteem, schoolsportclubs, de klas beweegt, kies je kaart, oudervoorlichting, club extra): www.jumpin.nl.
 
Mogelijke samenwerkingspartners
 
  • Lokale of regionale GGD;
  • Provinciale sportraad of huis voor de sport;
  • Centra voor Maatschappelijke Ontwikkeling;
  • Onderwijs;
  • Sportverenigingen;
  • NISB.


Interessante links en relevante literatuur