Maatschappelijke stages


Leerlingen uit de bovenbouw van het voortgezet onderwijs maken kennis met vrijwilligerswerk in het kader van maatschappelijke stage. Voor veel jongeren is een maatschappelijke stage in de sport erg aantrekkelijk. Sportaanbieders, zowel sportverenigingen als andere sportieve organisaties zoals sportbuurtwerk en (sportieve) kinderopvang zijn uitermate geschikt voor leerlingen om hun maatschappelijke stage te vervullen. De ervaring leert dat de sportaanbieders blij zijn met de extra handen die het oplevert. Leerlingen vervullen allerlei soorten klussen zoals assisteren bij training geven, helpen achter de bar, zitting nemen in de jeugdcommissie, organiseren van toernooitjes, meewerken aan het clubblad en opknappen en onderhouden van materialen en velden. Leerlingen leren een sportorganisatie van binnen uit kennen en wat het is om als vrijwilliger iets te doen voor een ander.
 
Beargumentering van het beleidsthema
 
Het kabinet wil dat alle leerlingen die vanaf schooljaar 2007-2008 instromen in het voortgezet onderwijs op een bepaald moment in hun opleiding een maatschappelijke stage volgen. Op het moment doet 25% van de jongeren vrijwilligerswerk. Dat maatschappelijke stage heel goed kan plaatsvinden in de sport is bewezen door aan aantal vooruitstrevende scholen die in het schooljaar 2005-2006 hier vorm aan hebben gegeven. Voor veel jongeren is een maatschappelijke stage in de sport erg aantrekkelijk, omdat het goed aansluit bij hun leefwereld. Bovendien vormt de sport met ruim één miljoen vrijwilligers de grootste vrijwilligerssector in Nederland. Sportverenigingen en andere sportorganisaties kunnen de hulp van jongeren goed gebruiken: de maatschappelijke stageplekken liggen hier voor het oprapen!
 
Toekomstvisie
 
Vanaf 2011 zijn alle leerlingen in het V.O. verplicht om een maatschappelijke stage te vervullen. Dit houdt in dat er enorm veel stageplekken georganiseerd moeten worden. Om te voorkomen dat elke school voor zichzelf het wiel moet uitvinden, ligt het voor de hand om te streven naar een lokale organisatiestructuur voor de organisatie van maatschappelijke stage. In veel gevallen speelt een vrijwilligerscentrale een makelaarsrol tussen stagevrager (de scholen, leerlingen) en de stageaanbieder.
 
In het streven om ongeveer 25% van alle leerlingen in de sport hun stage te laten lopen kan de vrijwilligerscentrale het beste de samenwerking aangaan met een lokaal of bovenlokaal sportservicebureau. Hierdoor leren ze het netwerk van sportaanbiedende organisaties kennen, waardoor ze ook in de deze branche goed kunnen bemiddelen.
 
De ervaring leert dat de sportaanbieders blij zijn met de extra handen die maatschappelijke stage oplevert. Kansen op nieuwe jonge vrijwilligers bij sportverenigingen op langere termijn door maatschappelijke stage zijn aanwezig. Als jongeren naar aanleiding van hun stage gevraagd worden om als vrijwilliger te blijven wordt een kans gecreëerd om ze aan de vereniging te binden. Bovenstaande visie is gebaseerd op de ervaring binnen een vijftal pilotprojecten die gedurende het schooljaar 2007/2008 hebben gelopen.

Doelstellingen van beleidsthema
 
  • Burgers actief laten participeren in maatschappij (WMO). Maatschappelijke stage als onderdeel van vrijwilligersbeleid (in de sport);
  • Leerlingen laten kennismaken met vrijwilligerswerk bij maatschappelijke organisaties, waar onder sportorganisaties;
  • Versterking van de sportvereniging (extra handjes), jeugdvriendelijker maken van de sportvereniging, ondersteuning in de uitvoering van sportevenementen voor basisscholen en sportbuurtwerk, etc;
  • Meer sportgerelateerde vrijwilligerstaken in het data-bestand verkrijgen, aansluiting met de sport.
Resultaten
 
  • 25% van alle leerlingen in de bovenbouw van het V.O. is tijdens hun maatschappelijke stage actief bij een sportieve maatschappelijke organisatie;
  • x-aantal leerlingen dat een sportieve maatschappelijke stage heeft gelopen blijft vrijwilligerswerk doen; 
  • 25% van alle vrijwilligersklussen in het data-bestand van stageplaatsen bij een vrijwilligerscentrale zijn klussen die in de sport zijn te voldoen.


Activiteiten en middelen
 
  • Invulformulier voor scholen om te kijken in hoeverre ze bekend zijn met maatschappelijke stage en wat ze er mee willen (Sportservice Zeeland, www.sportzeeland.nl);
  • Vacatureboekje met klussen (Sport Fryslan, www.sportfryslan.nl); 
  • Logboek voor leerlingen, certificaat voor leerlingen (Sport Fryslan, www.sportfryslan.nl); 
  • Vacaturewebsites van lokale vrijwilligerscentrales (voorbeeld: http://www.keiindemaatschappij.nl/);
  • Takenkaart leerling en stageorganisatie (Gelderse Sport Federatie, www.gelderland-sport.nl);
  • Portfolio leerlingen (Gelderse Sport Federatie, www.gelderland-sport.nl);
  • Maatschappelijke stage in de sport, Stappenplan voor scholen (NISB, www.nisb.nl);
  • Flyer Maatschappelijke stage in de sport voor sportaanbieders (NISB 2007, www.nisb.nl);
  • DVD Maatschappelijke stage in de sport: voor leerlingen en sportaanbieders (NISB, 2008).
Monitoring en evaluatie
 
NISB heeft het schooljaar 2007-2008 geëxperimenteerd met het ontwikkelen van een (boven)lokale organisatiestructuur voor maatschappelijke stage in de sport op 5 pilotlocaties. Dit is gebeurd in samenwerking met de vijf provinciale sportraden: Sport Zeeland, Sport Flevoland, Sportservice Zuid Holland, de Gelderse Sport Federatie en Sport Friesland. De bevindingen die opgedaan zijn binnen dit project zijn vanaf begin 2008 te lezen in een document voor vrijwilligerssteunpunten en gemeenten (NISB, www.nisb.nl).
Handige tips
 
  • Creëer samenwerking tussen de vrijwilligerscentrale en het lokale of provinciale sportservicepunt. De sportservicepunten kunnen de vrijwilligerscentrales goed wegwijs maken in het sportieve lokale netwerk. En de vrijwilligerscentrale vervult vaak al een makelaarsrol in het kader van maatschappelijke stage
Inspirerende voorbeeldprojecten
 
  • Zuid West Friesland: informatie bij Sportfryslan;
  • Schiedam: informatie bij Sportservice Zuid-Holland;
  • Middelburg: informatie bij Sport Zeeland;
  • Noord Oost Polder: informatie bij Sportservice Flevoland;
  • Dieren: informatie bij de Gelderse Sport Federatie.
 
Mogelijke samenwerkingspartners
 
  • Provinciale sportraden;
  • Lokaal sportservicepunt;
  • Lokale vrijwilligerscentrale;
  • Lokale sportaanbieders (w.o. sportverenigingen, basisscholen, sportbuurtwerk, speeltuinverenigingen, opvangorganisaties);
  • NSA (Nederlandse sportalliantie): heeft ondersteuningsaanbod voor sportverenigingen (bijv. in beschrijving taken) en goede voorbeelden;
  • Movisie: mede-uitvoerder van landelijk beleid m.b.t. maatschappelijke stage ‘Samen leven kun je leren’ vanuit oogpunt vrijwilligersorganisaties;
  • CPS: mede-uitvoerder van landelijk beleid m.b.t. maatschappelijke stage ‘Samen leven kun je leren’ vanuit oogpunt onderwijs;
  • NISB (Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen): mede uitvoerder van landelijk beleid en adviseur op het gebied van maatschappelijke stage in de sport.

 

 



Interessante links en relevante literatuur
 
Links:
 
Literatuur:
  • Het nationale maatschappelijke stageonderzoek 2007;
  • Minke Bruning, Wim van Oort (2006). Trends …bij de invoering van maatschappelijke stage: praktijkervaring van veertig scholen;
  • Beleidsprogramma overheid 14-06-2007. Een maatschappelijke stage voor alle leerlingen in het voortgezet onderwijs;
  • Maatschappelijke stage in de sport, stappenplan voor VO-scholen (NISB, 2007);
  • Flyer Maatschappelijke stage in de sport voor sportaanbieders (2007);
  • Folder van Vrijwilligerscentrale over maatschappelijke stage (Friesland);
  • Folder ‘Maatschappelijke Stage in de Zuidwesthoek van Friesland’;
  • DVD ‘Maatschappelijke Stage in de Zuidwesthoek van Friesland’;
  • Maatschappelijke Stagekrant (editie Fryslan);
  • Folder van Vrijwilligerscentrale over maatschappelijke stage (Friesland);
  • Folder ‘Maatschappelijke stage in de Zuidwesthoek van Friesland’;
  • DVD Maatschappelijke stage in de sport: voor leerlingen en sportaanbieders (NISB, 2008).